Sunday, January 26, 2020

Sevil Berberi, Ankara Operasında



Sevil Berberi, Gioachino Rossini

İtalyan besteci Gioachino Rossini'nin (1792-1868) "Sevil Berberi" operasını 22- Ocak 2020 gecesi Ankara operasında seyrettik.
Rossinini'nin bu çok sevilen eseri ilk defa 1816 yılında Roma Teatro Argentina'da sahnelenmiş. Çok sevilmiş günümüzde her yıl çok sayıda operada sahneleniyor. Müzik hoş güzel melodik. Konu eğlenceli bir aşk hikayesi. Figaro karakterinde bariton Cem Beran Sertkaya, Rosina soprano Esra Çetiner, Kont Almaviva tenor Barış Yanç çok güzel seslendirme yaptılar. Emre Ulucak, Yiğitcan Tatlıoğlu, Evren Gökoğlu, Mert Özdemir, Noyan Coşgun diğer karakterlere ses verdiler.
Dekor ve Kostümler tasarım (Gülden Sayıl) çok güzeldi.
Rejisör Ayşe Dağıstanlı Parlar eseri sahneledi. Orkestra şefimiz Murat Cem Orhan, orkestrayı yönetti. Güzel bir sahneleme olmuş kaçırmayın.

Ankara 24 Ocak 2020

Saturday, January 25, 2020

Aida Operası Ankara Operasında




Aida, Giuseppe Verdi, Ankara Operasında, 18-Ocak 2020

Ankara operasında 18-Ocak 2020 cumartesi akşamı Giuseppe Verdi'nin (1813-1901)'nin Aida operasını seyretme imkanı bulduk.
Aida ilk defa 1871 yılında Kahire Hidiv Opera binası ilk açılışında sahnelenmiş. Hidiv, Verdi'ye bu eseri sipariş ederken, standart 50 bin Frank yerine 150 bin Frank vererek onu razı etmiş. Eser Milano LaScala, ve Paris operalarından sonra birden çok popüler olmuş, her yıl dünyanın her tarafında tekrar tekrar sahnelendirilen bir eser olmuş.
Aida operasının konusu Mısır papürüslerine binlerce yıl önce yazılmış bir hikayeye dayanıyor. Eski Mısır tarihi ile uğraşan arkeolog ve bilimciler 1900lerin başında tarihi papirüs yazılarını modern dillere çevirmişler, bunlar daha sonra roman, tiyatro yapılmış. Giuseppe Verdi, Aida hikayesini çok beğenmiş, onun için önce küçük bir müzik parçası, daha sonra üvertür yapmış, sipariş gelince bu melodileri çoğaltmış, büyütmiş, dört perdelik muhteşem bir operaya dönüştürmüş.
Yazarınız operayı izlemeden önce evde işyerinde arabada CD ile saatlerce müziği dinledi, kulağını zihnini alıştırdı, melodileri ezberledi.
Aida karakterinde soprano Feryal Türkoğlu, Amneris MezzoSoprano Ezgi Karakaya birbirleri ile yarışırcasına harika seslendirme yaptılar. Ramades Tenor Koray Damcığlu, Amonasro Eralp Kıyıcı muhteşemdiler. Ramfis Şafak Güç, ayrıca Erdem Baydar, Emre Pekşen, Evren Gökoğlu diğer baş karakterlere ses verdiler.
Zengin Dekor tasarım (Özgür Usta), etkileyici tarihi Kostümler (Savaş Camgöz- Gürcan Kubilay) çok güzeldi.
İtalyan Sahne Yönetmeni Vincenzo Grisostomi Travaglini, yılların tecrübesini sahnede gösterdi. Orkestra şefimiz Can Okan, orkestrayı muhteşem yönetti. Salon dolu, balkon dolu, her iki yan ayakta izleyicilerle dolu. Eser bitti, hepimiz beraber ayakta uzun uzun sanatçıları alkışladık. Muhteşem harika inanılmaz güzel bir gece yaşadık.
Aida operası bu sezon Berlin, Sydney, Brisbane, Beijing, Toronto, Viyana, Minsk, Bolşoy sahnelerinde yer alıyor. Verona opera festivalinde, Kahire, Astana operasında ayrıca sahnelenme yapılıyor.
Bu sezon Ankara operasından sonra, 3000 kişilik Ankara Congresium sahnesinde olacak. Daha sonra İstanbul Zorlu PSM ve Antalya Aspendos sahnelerinde yer alacak.
Muhteşem bir sahneleme olmuş kaçırmayın.

Ankara 24 Ocak 2020
---
Haluk Direskeneli, ODTÜ Makina Mühendisliği 1973 mezunu olup, mezuniyetinden itibaren, kamu, özel sektör ve ABD – Türk yabancı ortaklıklarda (B&W, CSWI, AEP, Entergy) ağırlıklı olarak termik santral temel/ detay tasarım, imalat, pazarlama, teklif, satış ve proje yönetimi konularında çalışmış, bugüne kadar termik santral tasarım yazılımları konusunda yerli piyasaya, mühendislik firmalarına, yatırımcılara ve üniversitelere danışmanlık vermiştir. MMO ve ODTÜ Mezunları Derneği Enerji komisyonları üyesidir.

Bu makale "Odtü'lüler Bülteni" dergisi Opera sayfası için yazılmıştır.

Monday, January 13, 2020

#ElizabethWarren



#ElizabethWarren ABD Başkanı olabilir mi?
Demokrat Parti Başkan adayı Elizabeth Warren (70), Borçlar ve özellikle İflas hukuku konusunda uzman Harward Üniversitesi Hukuk Profesörü, Oklahoma City doğumlu. Beş kitabın yazarı, altı adet kitabın içeriğine katkı vermiş, 2013 yılından beri ABD Senatosunda Massachusetts Senatörü. Donald Trump ile kamuoyu araştırmalarında başabaş gidiyor. Şimdilik iki Demokrat aday Joe Biden ve Bernie Sanders'in az arkasında görünüyor. Başkan Obama'nın iki dönem yardımcısı Joe Biden'in fazla ciddi vaadi yok. Bernie Sanders 2016 seçimlerinde Hillary Clinton'u geçebilseydi başkan olabilirdi, şimdi çok yaşlı, başkan olabilmesi çok zor.
Elizabeth Warren Harward üniversitesinin çok sevilen hukuk profesörü. Youtube konuşmaları seçmenlere çok etkileyici geliyor. İki evlilik yapmış, ilk evliliğinden bir kız bir erkek iki çocuğu var. Önce sağlam bir akademisyen kariyer yapmiş, sonra Temsilciler meclisine sonra Senato'ya girmiş.
Orta sınıfın zorluklarını kendi çocukluğundan biliyor. İyi bir işi olan babası kalp krizi geçirince çalışamaz olmuş, annesi Sears katalogtan satış yapan şirkette asgari ücretle işe başlayınca aile zorunlu masraflarını ödeyebilir olmuş.
Üç erkek kardeşten sonra doğan tek kız çocuğu. Aile içinde çok eskiden bir Amerikan yerlisi kanı olduğu konuşulurmuş. Üniversiteye girerken kendi etnik kökenini "Amerikan Yerlisi" olarak deklare etmiş. Bunun bir yararı olmamış, bir pozitif ayrımcılık sağlamamış. Ama Donald Trump 2016 seçim öncesi tartışmalarda Elizabeth Warren'ın geçmişine gönderme yaparak , kendisinden alaycı bir şekilde "Pokohantas" diye sözetmiş. Pokohontas 16. yüzyılda yaşamış bir Kızılderili kabile reisinin güzel kızı. Zamanında Avrupa'ya seyahat yapmış, İngilizce öğrenmiş, orda evlenmiş. Disney şirketi kendisi hakkında eğlenceli bir karton çizgi film yapmış.
"Pokohantas" alayına maruz kalınca, Elizabeth Warren kendisi ile ilgili olarak DNA gen testi yaptırmış. Test sonuçlarında büyük oranda Avrupa geçmişi olan ancak 6-10 kuşak öncesinden biraz Amerika yerlisi gen izleri bulunan sonuç çıkmış.
Donald Trump 1-milyon ABD Dolar iddiayi Elizabeth Warren'ın önereceği sosyal yardım kuruluşuna yatırma taahhüdünden yan çizmiş. Bu arada Amerikan Yerlileri Elizabeth Warren'ı sert eleştirmişler. "Genlerinde az miktarda Amerikan Yerlisi izleri bulunan bir kişi öyle kolay Amerikan Yerlisi kültürüne sahip olamaz, ayrıca kabilede yaşaması yerli kültürüne sahip olması gerekir" demişler. Elizabeth Warren bu konuda onlara hak vermiş ve onlardan özür dilemiş.
Elizabeth Warren çevreci, fosil yakıtlı santral sahibi şirketlerden ve büyük ticari bankalardan seçim bağışı kabul etmiyor. ABD orta gelir kuşağına daha adil vergi vaad ediyor.
ABD ekranlarında Demokrat Başkan adayları arasında TV tartışma programları (Debate) devam ediyor. Destekleri azalan adaylar yarışı bırakıyorlar. Öne çıkan adaylar arasında tartışmalar sertleşiyor.
Donald Trump, Cumhuriyetçi partinin tek adayı. Hakkında Demokratların çoğunlukta olduğu Temsilciler Meclisinden Ukrayna skandalı konusunda adaleti engellemek konusunda soruşturma kararı çıktı ama Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu Senato'dan geçmeyecek. Her ne kadar uçuk kaçık medyatik tavırları ile eleştri alsa da ABD seçmeni için daha radikal kararları ortaya koyuyor. Bizlere ters gelse bile ABD seçmeni için çok cazip kararlar bunlar. Kayıtsız yabancı göçmenlerin kendi yurtlarına iadesi, ABD orta bölgesindeki kömür madenlerinin daha çok işletilmesi, ABD seçmenine daha çok iş imkanı sağladı. Son dört yıl içinde işsizlik azaldı, enflasyon düştü, ABD dış ticaret dengesi düzeldi.
Donald Trump, ABD için dış dünyadan daha uzak izole, daha kendi içine dönmüş, yabancı topraklarda macera aramayan bir siyaset vaad ediyordu. Ancak her ne kadar asker çekme planlasa da, Suriye, Irak, Afganistan savaşları hala devam ediyor. Iranlı komutan Qassem Souleimani suikastının tetiklediği diğer olayların faturası kendisine kesilecek. Cumhuriyetçi parti destekçisi Amerikan silah üreticileri bizim coğrafyaya bol konvensiyonel silah satıyorlar.
Güney sınırımızdaki savaş ile başbaşa kaldık. Arkasından Libya geliyor. Doğu Akdeniz münhasır ekonomik alan restleşmesi devam ediyor.
ABD'ye girişler zorlaştı. ABD Vizesi almak zorlaştı, ABD ile iş yapmak zorlaştı. Enerji santral ekipman satışlarında bir problem yok. Paranız varsa, finans bulabiliyorsanız, ABD üreticileri size her zaman gaz türbini, buhar türbini, buhar kazanı, yazılım, tasarım satarlar. Ancak kontrat görüşmelerini ABD içinde yapmanız zorlaştı.
Bu kadar karikatür, resim, heykel Donald Trump için işe yaradı, çok popüler oldu. TV ve sosyal media'yı iyi kullanan Donald Trump yaklaşan 3-Kasım 2020 ABD Başkanlık seçimlerini tekrar kazanabilir.
Bizce onun en güçlü rakibi Demokrat Senatör Elizabeth Warren olacak.
---
Haluk Direskeneli, ODTÜ Makina Mühendisliği 1973 mezunu olup, mezuniyetinden itibaren, kamu, özel sektör ve ABD – Türk yabancı ortaklıklarda (B&W, CSWI, AEP, Entergy) ağırlıklı olarak termik santral temel/ detay tasarım, imalat, pazarlama, teklif, satış ve proje yönetimi konularında çalışmış, bugüne kadar termik santral tasarım yazılımları konusunda yerli piyasaya, mühendislik firmalarına, yatırımcılara ve üniversitelere danışmanlık vermiştir. MMO ve ODTÜ Mezunları Derneği Enerji komisyonları üyesidir.
Prinkipo, 14 Ocak 2020

Wednesday, December 04, 2019

2020



Enerji Piyasalarında 2020 Öngörüleri

Bizler, Enerji Analistleri her yıl sonu, bir sonraki yıl için öngörüler (tahminler) yaparız. Bu öngörülerin bir kısmı tutar, çoğu kısmı tutmaz. Yıl içinde enerji piyasalarını etkileyen çok şeyler olur. Siyasi iradenin politik tercihleri değişir. Seçim öncesi iyimser politikalar devreye girer, iç ve dış siyaset olaylara farklı yön verir. Öyle- böyle işimizi işyerimizi yönetmek, yatırımlara yön vermek için tahmin yapmak gerekir. Bizler beraber önümüzdeki yıl için bir tahmin yani öngörü çizeriz, yıl içinde gelişen olaylara göre tahminlerde/ öngörülerimizde düzeltmeler yaparız.
Bu yıl bir önceki yıla göre enerji üretiminde fazla değişim olmadı. Kurulu gücümüzün 2019 yılı içinde 92+GWe, peak (en çok) Ağustos ayı içinde enerji çekişimiz 52+GWe olması bekleniyor. 2019 içinde DoğalGaz tüketimimiz 50+ bcm (milyar Sm3), Linyit üretimimiz 50+ milyon metrik ton, taş kömürü 2 milyon metrik ton, ithal kömür dış alımlarımız 30 milyon metrik ton olarak gerçekleşecek. Üretim faaliyetlerinin göreceli azalması, talebi azalttı. Daha fazla elektrik üretimi ihtiyacı geçtiğimiz yıl görülmedi. Ortada durağan elektrik üretim, yatırım, rehab faaliyeti gözlüyoruz. Özelleştirme ile özel şirketlere geçen santrallerde yeni yatırım, çevre ekipmanları ESP- FGD rehab yatırımları henüz yok. Termik santral sahibi üreticiler 2.5 yıllık yeni muafiyeti parlamentodan geçirme sağladılar ama çevrecilerden büyük tepki aldılar. Termik santrallerin çevre yatırımlarında muafiyet uzatması bizce doğru değil. Bir an önce eski termik santrallerin çevre ekipmanları yatırımları yapılmalı.
Geçtiğimiz yıl proje finansmanlarında ciddi tıkanmalar görüyoruz.
Kredi Derecelendirme kuruluşlarının son raporlarına göre "Yatırım yapılabilir ülke" konumunda değiliz. Değerlendirme kuruluşları, olumsuz değerlendirme yapmak yerine, bizim için değerlendirme yapmayı bıraktılar. Uluslararası piyaslara güven vermek lazım. Yabancı yerleşik yatırımcılar, bankacılar ellerindeki malı, mülkü, hisseyi bırakıp gidiyorlar.
ABD Fed faizlerinin yükselmesi, yıl içinde 3er aylık yenilemelerle 25bp artışları eklenince, anlıyoruz ki, sıcak para tüm dünyadan emilip ABD piyasasına yönlenecek.
Petrol varil fiyatı geçtiğimiz yıl içinde 70-80$ bandında oynadı. Doğu Akdeniz gazı var ama nasıl taşınacağı henüz daha kağıt üstünde duruyor. Çözüm için en az 4-5 yıl ister.
Rus doğal gazı çok pahalı, 1000m3 bize 310-320 ABD Dolarına geliyor. Alman sınırında Rus gazının fiyatı 1-MMBTU için 9.50$'dan 8.25$'a indi. ABD içinde fiyat 1-MMBTU için 3.00$ civarında. ABD kayaçgazı miktarının artmasının ve Alman yenilenebilir enerji teşviklerinin enerji fiyatların paçal olarak ucuzlatmasının bunda payı var. Petrol fiyatına bağlı olarak Rus doğal gazında genel olarak indirim yapılması beklentisi var. Bizim tarafta fiyat konusunda son tüketiciye ulaşan az bir değişiklik var. Alımda toptan fiyatlarda indirim var, ama son kullanıcı fiyatlarında indirim seçim öncesi politikalara bağlı.
Enerji piyasamızda 50+ milyar ABD$ civarında yeniden borç yapılandırması bekleniyor. Santral mülkiyetlerinde el değiştirmeler tekrar olabiir. 2019 sonu büyümemiz %4-5 aralığında tahmin ediliyor, kamu tahminleri daha yüksek. Siyasiler, Enerji yatırımlarının, büyüme oranından daha fazla oranda artması gereğine inanıyorlar. Mevcut ortamda bütün bunları telaffuz etmek zor.
Kamu harcamalarını karşılayacak gelirleri bulmak kolay değil. Etkb ve Epdk, yeni elektrik üretim santrallerinin devreye girmesinde kolaylıklar gösteriyorlar. Eskiden test deneme kontrol geçici kabul işlemleri ciddi ve uzun sürede yapılırken, şimdilerde çok çabuk yapılmaya başlandı.
Yeni işletmeye giren ucuz santrallerde refrakter bozulmaları, ekipman ve I&C sistem, senkron arıza duyumları geliyor. CFB tasarımlar bizim yerli linyite uyumlu çalışmıyor. Çok su nem ihtiva eden yerli kömür, CFB yanma odasında yanmıyor, devamlı yanabilmesi için devamlı yardımcı sıvı yakıt kullanmak gerekiyor. Kömür yanma odasına kışın buz yazın çamur olarak giriyor. Ön ısıtma ile yerli kömür içindeki suyun azaltılması lazım. Torba filtreler yetmiyor ESP ekleniyor. Afşin-B benzeri "indirect firing pulverized coal combustion" ön ısıtmalı dolaylı pülverize kömür yakma tasarımı bizim yerli linyit kömürleri için daha uyumlu görünüyor.
Yeni kombine çevrim santralleri devreye girdi. Ancak herhangi bir sebepten Rus gazı bir şekilde kesilirse ne olur? Ciddi bir gaz tedarik riskimiz var. TürkAkımı devreye girdi, bize ne miktar verilecek belli değil.
Afsin Elbistan -A işletmesi el değiştirdi. Yeni gurup 4x344 MWe rehab, ve yeni 2x344Mwe üniteler için mühendislik çalışmasına başladı. Böyle büyük projeler için büyük finans paketi ve tecrübeli kadro istihdamı gerek. Afşin Elbistan -A santrali çevre ekipmanları tam olmadan çalışıyor, FGD yok ESP yetersiz, kapasite mekanizması sayesinde fiyat piyasa uyumlu gidiyor. Bu santrali yeniden onarmak beyhude görülüyor, sökülüp yeniden yeni tasarımla yapılması daha uygun olur, düşüncesindeyiz.

***
Afşin Elbistan-B santralinin arızalı üniteleri onarıldı devreye girdi. Çalışan ünitelerin emre-amadeliği henüz tam istenen seviyede değil. Çöllolar sahası, heyelan dolayisiyle hala kapalı. Kışlaköy kömür sahasından, çoğu kamyon taşımasıyla gelen yerli açık ocak kömür bu sistemi daha ne kadar götürecek? Afşin Elbistan'daki diğer yeni termik santral yatırımları için istekli pek kalmadı, ortada ciddi yatırımcı yok. Finansman gurupları beklemede, yeni yatırımlar için aceleleri yok. Değeri çok düşmüş eski tesisleri satın almak için durum değerlendiriyorlar.
İthal kömür santral yatırım projelerinde başlananlar bitecek, ancak siyasi irade cari açığı artıran ve olumsuz etkileyen ithal kömür kullanımına net tavır koydu. Bundan sonra ithal kömür yatırımı tavsiye edilmiyor. İthal kömürün uluslararası spot piyasada (Güney Afrika, Kolombia, Avustralya) metrik ton başına 90-100 ABD $ fiyatı (yaklaşık 3.00 ABD dolar / MMBTU) zaten çok pahalı.
Güneydoğu'da yeni enerji yatırımları yok. Bölge enerji - elektrik emiyor, kullanıyor, fakat insanlarımız fatura parasını ödemiyor. Güvenlik için daha çok para harcamak yerine sorunları diyalog ile çözme imkanlarını araştırsak daha akılcı olacak, deriz.
Yekdem uygulaması ile yenilenebilir enerji piyasasına belli öğretiler geldi. Şirketler ne yapacaklarını iyi öğrendiler, hidro, güneş, rüzgar yatırımları yoluna girdi. Birim elektrik üretim maliyetleri azalmaya başladı. Bunlar en sevindirici haberler, yerli imalat imkanları da artıyor. Güneş ihtisas bölgelerinin faaliyete geçmesi ile üç haneli GES kurulu güçlerine ulaşılabilir. Her biri 1000 MWe kapasiteli RES ve Yeka GES3 yatırımlarının devamını bekliyoruz.
Nükleer için "Sinop Japon projesi iptal edildi", haberleri çıktı, sonra yalanlandı. Akkuyu için yerinde inşaat dışında fazla çalışma görmüyoruz. Finansman sorunları var. Nükleer enerjide satınalma garantili uzun dönemli yüksek fiyat ciddi endişeler veriyor.
Nükleer yerli yakıt imkanı nedir, birden fazla ülkeden yakıt import imkanı bulundu mu? Kullanılmış yakıt nereye, ne maliyetle gidecek? Cevaplar yoksa, nükleer işinden vaz geçme imkanı nedir? Vazgeçmenin maliyeti nedir? İleriye dönük üretim ve tüketim tahminleri için en az maliyetli modeller ne zaman yapılacak?
COP25 Madrid 2019 toplantılarında kömür ve fosil yakıtlar karşıtı ciddi yaptırımlar gündemde, COP26 Glasgow 2020 toplantılarında durum daha belirginleşecek. Çevre ekipmanlarına, temiz kömür teknolojilerine daha fazla yatırım gerekecek. Yakın gelecekte tüm dünyada kömürden tamamen kaçış, fosil yakıtlı santral yatırımlarında tümden finansman kesilmesi söz konusu olacak. Enerji stratejilerinin kritik hedefi ekonomik büyüme olurken, verimliliği artırmak, talep artışını azaltmak veya sabit tutmak gerek.
Siz her zaman Türkiye'nin iş insanlarının aklı selimine güvenin. 82 milyon nüfuslu büyük iç piyasa gücüne inanın. Ekonomistlerin "kırılganlık" uyarılarına ihtiyatlı yaklaşın. Borçlanmayın, nakitte kalın, artan paranız varsa borçlandığınız para biriminden tasarruf edin, masraflarınızı azaltın, mevcut işletmenizi yürütün. Reklam, mühendislik, fizibilite çalışmalarınıza devam edin. Zor günler gelir geçer, merak etmeyin.
Yeni yılınız kutlu olsun.

---

Haluk Direskeneli, ODTÜ Makina Mühendisliği 1973 mezunu olup, mezuniyetinden itibaren, kamu, özel sektör ve ABD – Türk yabancı ortaklıklarda (B&W, CSWI, AEP, Entergy) ağırlıklı olarak termik santral temel/ detay tasarım, imalat, pazarlama, teklif, satış ve proje yönetimi konularında çalışmış, bugüne kadar termik santral tasarım yazılımları konusunda yerli piyasaya, mühendislik firmalarına, yatırımcılara ve üniversitelere danışmanlık vermiştir. MMO ve ODTÜ Mezunları Derneği Enerji komisyonları üyesidir.

Ankara 04 Aralık 2019

Tuesday, November 12, 2019

#PGE19

PowerGen Europe 2019 Paris Fransa

PowerGen sergi ve konferansına ilk defa 1996 yılında katıldım. O yıl Madrid'te yapılmıştı. Türk Abd ortak girişim Jv şirketinden 10'a yakın çalışan gelmişti. Amerikan ortak şirketin parasal desteği ile gitmiştik. Projelerine sponsor olduğumuz akademisyenler de gelmişti. Jv Şirket kataloglarını kitaplarını manuallerini dağıtmıştık. Sonraki yıl 1997'de Milano'ya gittik. 1999'da Şirket kapandı, ben bağımsız tek başıma başka işler yapmaya başladım. Daha sonraki yıllar kendi cebimden seyahat masraflarımı harcayarak katıldım.
Köln, Barselona, Amsterdam, Viyana, tekrar Milano. Bu yıl ilk defa Paris, Fransa.
Bizim enerji piyasasında çalışanlar oraya gelir. Ayaküstü gezerken yürürken çok kişiyle karşılaşırsınız, açık bilgi veya saklı gizli bir çok şey duyarsınız.
İsimler yer değiştirir, isimler iş değiştirir, terfi eder, orda öğrenirsiniz, karşılaşır tebrik edersiniz. Yeni teknolojiler gelişir, yeni uygulamalar gelir, yeni tecrübeler paylaşılır.
Eskiden iphone, ipad yoktu. İnternet için ayrı bölümler vardı, oraya gider emaillerimize bakardık. Eskilerden bir yıl email bakmaya gittim, akıl defterim yanımda, işim bitti, bir an için kalktım dışarı çıktım, sonra akıl defterimi kaybettiğim aklıma geldi, geri döndüm bulamadım. İçinde o yıl yaptığım yapmam gereken benimle ilgili birçok şey vardı. Arandım tarandım defterimi bulamadım. Sorduğum herbir kişi bana boş boş bakıyordu. Freelance çalışan bir danışman mühendisin akıl defteri kimin ne işine yarayabilir?
Banka hesap numaralarım, şifrelerim zaten hiçbir zaman orda olmadı.
Yeniden bir akıl defteri edindim, bilgileri toplantıları, notları tekrar doldurdum.
Hala akıl defteri kullanıyorum, hep aynı model, en basit formatta olanı, haftalık detayda,
ama defter artık çantamın en dip yerinde bulunuyor. Fazla ortada durmuyor.

Paris kentine llk gelişim 1971 yılı yaz ayında oldu. Üniversitem Odtü'de boykot vardı. Üçüncü sınıfta idim. Yaz stajı yapmam gerekiyordu. Rektörlük uzun bir ara ilan etmişti. Odtü'den aldığım "öğrencimizdir" belgesi ile %50 indirimli Thy Paris gidiş dönüş bileti aldı. O sıralar Thy en fazla Paris'e kadar uçabiliyordu, Londra uçuşu yoktu. Roma üstünden Paris Orly havalimanına indim. Vize gereği yoktu. Elimde basit bir el çantası ile Otobüs kullanarak şehir merkezine vardım. Şehir merkezinde yürüyerek "gare de Nord" kuzey tren istasyonuna ulaştım, Londra için tren bileti aldım. Tüm gece tren yolculuğu yaptım, gece yarısı Calais Dover arasını ferryboat ile geçtim, sonra ingiliz trenine aktarma yaparak Londra'ya ulaştım. Cebimdeki para staj yapacağım fabrika şehri Wolverhampton kentine ulaşmaya ancak yetti. Enson paramı bir haftalık ywca yurdunda gecelemeye verdim. Dönüşte stajyer paramla uçak bileti aldım. Bir büyük kentte 2-3 havalimanı olabileceğini bilmiyordum. Uçak beni Paris kentinin öbür ucundali LeBoujet havalimanına bıraktı. LeBoujet Orly arasını çevre yolundan giden otobüsle geçtim. Orly thy uçağına çok zor yetiştim.

O günden bugüne bir daha Paris kentini görmek nasip olmadı. Neyse bu yıl ilk defa Powergen Europe konferansı 12-13 kasım günleri  Paris'te düzenlendi.
İstanbul SabihaGökçen pegasus ps1135 uçağına bindik, 32-sırası olan  737-800 uçağının son sırasında 3-saat uçuştan sonra Paris orly hava limanına indik. Kabin bagajımız yanımızda olduğu için bagaj beklemedik. Pasaport polisi fazla bekletmeden soru sormadan pasaportlara giriş damgasını bastı. Çıkışta OrlyDirect otobüsüne bindik, kişi başına 12€ verdik. Yarım saat içinde geniş yollardan şehir merkezinde "gare de Montparnasse" tren istasyonuna geldik. M12 metro hattına kadar yeraltı tünellerinde uzun yürüdük. Makinadan tren bileti almak için uğraştık. Makina bilet vermedi, 2x1,90€ bilet kaldı. Başka makinaya geçtik. Önceki makinaya gelen Fransız makinanın dilinden anlıyordu, onun bileti sıkışınca makinaya sert bir yumruk attı. Makina bizim biletler dahil  hepsini verdi. Adam biletleri kaptı kayboldu. Neyse bileti aldık M12 metro trenine bindik. Yolda elektrikler kesildi, makinistin özür dileyen sesi hoperlörden duyuldu, kısa süre sonra elektrikler geldi, yola devam ettik, biraz sonra elektrikler tekrar kesildi. Gelişmiş ülke Fransada Paris kentinde metroda elektrikler kesilir mi? Başka yerde olmaz, bizde bile olmaz, ama burda Paris'te  oluyormuş. Neyse metro son durakta indik. Yürüyerek otelimize vardık, kayıt yaptık, müzevazi odMıza çıktık. Paris'tep hayat pahalı, oteller çok pahalı. Ufacık bir oda, banyo tuvalet. Sabah çok basit sunumu olan kahvaltı. Herşey tüm servisler imkanlar minimumda tutulmuş.
Ertesi günler yürüyerek şehri gezdik, önce Saine nehri kıyısı, Eifel kulesi, Chanzelize bulvarı, Arc de Troiphe, Concorde meydanı, Luouvre, Dorsay, NotreDame. Otele  trenle geç saatte vardık. Cuma günü toplam 16,5 km yürümüşüz. Yorgunluktan deliksiz uyuduk. Cumartesi sabahı kaldığımız Concorde meydanındaki Misır dikilitaş ile başlayarak SacraCoure, Louvre, Dorsay, NotrDame, opera Garnier, Galerie Lafayette yi gezdik. Her yıl Paris'e 30 milyon yabancı turist geliyor. Paris nüfusu bugün 6 milyon civarında. Bu kadar çok turist gelince fiyatlarda çok yüksek oluyor. Metroda yankesici çok. Paranızı pasaportunuzu otel kasasında bırakın. Yanınıza çok az nakit ve tek kredi kartı alın, onları da iç cebinizde, fermuarı kapalı çantanızın dibinde saklayın.

"PowerGen Europe" Konferans Fuar ve Sergisi  12-13-14 Kasım 2019 günleri Paris  (Fransa) kentinde  düzenlendi. Paris Konferansına eşimle beraber geldim.
Konferans süresince çok sayıda yerli yabancı enerji profesyoneli, çalışanı ile tanıştım, konuştum, bilgi alışverişinde bulundum. Sunumlar izledim, tanıtımlar takip ettim. Türkiye'den gelen çok sayıda piyasa yetkilisi ve çalışanı vardı. Sergi salonunda konuyu ciddi alanlar, iyi hazırlananlar olduğu gibi, tümüyle panayır havasına sokanlar, kokteyl yemekleri bolca yiyip düzenlerini bozanlar, içkiyi kaçıranlar, gezi eğlence tatil alışveriş kapsamında düşünenler de vardı. Öğleden sonraları, tezgah altlarından, çantalardan, bavullardan, kutulardan içkiler çıktı, herkes herkese ikramlar yaptı.

Yabancılar bana öncelikle bizim ekonomiyi ve yatırım ortamını sordular. Ben ne diyebilirim ki? Bizdeki uygulamalar onlara ters geliyor. Rekabet, hukuk üstünlüğü, yargı bağımsızlığı, güçler ayrımı konuları onlarda çok net. Bunların olmadığı ortamlara gelen yatırımcı yok. Genelde bize karşı, bizim piyasaya karşı isteksizlik, ilgisizlik hissettim. Konuştuğum yabancı yatırımcılarda, Türkiye'ye karşı temkinli tavır, risk iştahının kaçması, gözlemledim. İlerde yatırım beklentileri çok farklı algılanabilir.

Yüzyüze görüşmelerde bolca ilk elden piyasa dedikodusu yapıldı. Zamanı geçmiş, teknolojisi bitmiş, fiyatları çok pahalı kalmış, eskinin büyük, şimdilerin hantal firmaları çoktu. Eskilerden tanışık olduğum, şirketinden ayrılmış, başka yer edinmeye çalışanlar vardı. UzakDoğulular, çok ataktı ama yabancı dil konuşma özürlüsü idiler. Almanlar, Fransızlar, İspanyollar, zaten kendi ana dillerinden başkasını rahat konuşamıyorlardı.

Büyük hol sergi alanı içinde, şirket bölümlerinde ziyaretçi hangi ülkeden gelmiş ise, o ülkenin satış elemanı devreye giriyordu. Türkiye'den çok sayıda misafirim bana uğradı. Bende sergide gezerken çok sayıda arkadaşıma rastladım, ayaküstü lafladık, görüştük.

Bizim mühendislik şirketlerinin finansman sıkıntısında olduklarını sezinledim. Çoğunun mülkiyeti değişmiş, projeler takılmış, çok borçlanmışlar, borçlandıkları şirketlere çoğunluk hisselerini satmak zorunda kalmışlar. Ayakta olanlar ciddi zorlanıyorlar. Hazır insan sermayesi olan bu kıymetli şirketleri satın almak için çok sayıda yabancı finans gurubu var. Bizden fuara gelen yatırımcı firma yetkilisine ben rastlamadım. bakanlık ve kamu kurumlarından da gelen yoktu.

Yabancı büyük enerji ekipman satıcısı şirketlerin üst düzey görevlilerinde bir bezginlik sezinledim. UzakDoğu imalat rekabeti ile bezmişler. Gümrük duvarları ile kendi iç piyasa taleplerini rakabetçi ortamda zor götürüyorlar. Akdeniz ülkelerinin şirketlerinde tam içe dönük ortam vardı. Bir yabancı ile anlaşmaları çok zor. Tanıtmak aslında en büyük olay.

Sergide  imalatçı ve mühendislik şirketleri sayısı çok azalmış. Büyük şirketler  ilgiyi çekmişler. Sergi salonunda yer tutanlar, konferansta sunum yapanlar, sergiyi gezenler azalmış. Fosil enerji piyasasında yatırım potansiyeli durmuş. Ortalık yazılım şirketi ile dolmuş. Yenilenebilir enerji ekipmanlari yazılımları ön plana çıkmış.

Eskiden İnternet-Kafe benzeri parasız yerler vardı, şimdi internet wireless kullanımı ücretsiz, zaten herkeste iPhone imkanı var, otellerde wifi zaten standart veriliyor.

Amerikan büyük enerji yatırımcılarının, GT-ST (OEM) üreticisi- buhar kazanı firmalarının piyasaya ilgileri bitmiş, fiyatları artık çok pahalı kalıyor. Piyasada çok daha makul fiyatta benzer ekipmanlar, ürünler, tesisler var. Yeterki temel tasarımı yapın, gerisi kolay. ABD fiyatları ile dünya piyasalarında iş almaları sipariş bağlamaları çok zor.

Gelecek yıl (2020) PowerGen Europe konferans ve sergisi İyalya'nın Milano kentinde 27-28-29 Ekim günleri yapılacak. Eğer enerji sektöründe çalışıyorsanız katılmanızı tavsiye ederim. Bu kadar çok enerji piyasası şirketini, yatırımcıları, finansörleri, uluslararası şirketlerin üst düzey yöneticilerini bir arada bulmak, onlarla konuşabilmek her zaman kolay değil. Hepinize güzel bir hafta dilerim.  En derin selam ve saygılarımla.

---

Haluk Direskeneli, ODTÜ Makina Mühendisliği 1973 mezunu olup, mezuniyetinden itibaren, kamu, özel sektör ve ABD – Türk yabancı ortaklıklarda (B&W, CSWI, AEP, Entergy) ağırlıklı olarak termik santral temel/ detay tasarım, imalat, pazarlama, teklif, satış ve proje yönetimi konularında çalışmış, bugüne kadar termik santral tasarım yazılımları konusunda yerli piyasaya, mühendislik firmalarına, yatırımcılara ve üniversitelere danışmanlık vermiştir. MMO ve ODTÜ Mezunları Derneği Enerji komisyonları üyesidir.