Zülfü

ZÜLFÜ’NÜN HİKÂYESİ Zülfü 1953 doğumlu bir köy kızıydı. Çocukluğunun ilk yılları köyde geçti. O yılların Anadolu’sunda köy hayatı bugünkünden çok farklıydı. Çocukların hayatı küçük yaşta ev, tarla, hayvanlar ve aile sorumlulukları arasında şekillenirdi. Kız çocuklarının eğitim görmesi ise her aile için öncelikli değildi. Zülfü’nün hayatındaki en önemli kırılmalardan biri, henüz sekiz yaşlarındayken bizim yanımıza gelmesi oldu. 1961 yılında geldi ve yaklaşık üç yıl, 1963 yılına kadar bizimle birlikte yaşadı. Bu üç yıl Zülfü için yalnızca bir ev değişikliği değildi. Köyden şehre gelmiş, başka bir hayatın nasıl olduğunu görmüştü. Bizim yanımızda bulunduğu yıllarda okuma yazmayı öğrendi. Basit hesaplar yapabiliyor, sayıları kullanabiliyordu. En önemlisi, şehirde kullanılan konuşma biçimini ve günlük hayatın farklı kurallarını öğrendi. Çocuk yaşta farkında olmadan yeni bir dünyanın içine girmişti. Evde insanların birbirleriyle nasıl konuştuğunu, alışverişin nasıl yapıldığını, paranın nasıl kullanıldığını, insanların nasıl giyindiğini ve şehir hayatının düzenini gördü. Belki bunların hiçbirinin o sırada hayatının ilerleyen yıllarında ne anlama geleceğini düşünmüyordu. Ama bütün bunlar onun hafızasında kaldı. 1963 yılında Zülfü’nün yeniden köyüne, biyolojik babasının yanına dönmesi gerekti. Bu dönüş onun için kolay olmuş olmalıydı. Bir tarafta üç yıl boyunca alıştığı şehir hayatı vardı. Diğer tarafta doğduğu, fakat artık eskisi kadar aynı görünmeyen köyü. Köye döndüğünde artık eski Zülfü değildi. Okuma yazma biliyordu. Basit hesap yapabiliyordu. Şehirli bir konuşma biçimi kazanmıştı. İnsanlarla başka türlü iletişim kurmayı öğrenmişti. Belki köydeki çocuklar onun konuşmasını farklı buluyorlardı. Belki bazıları onun şehirden gelmiş olmasını merak ediyordu. Belki de Zülfü, kendi içinde, üç yıl boyunca gördüğü şehir hayatı ile köy hayatını karşılaştırıyordu. Fakat hayat yeniden kendi düzenine döndü. Eğer ailesinin ekonomik şartları elverişli değilse, Zülfü’nün eğitimine devam etmesi kolay değildi. O dönemde köylerde kız çocuklarının okula devam etmesi, özellikle ailelerin ekonomik sıkıntıları varsa, çoğu zaman mümkün olmuyordu. Böylece Zülfü yeniden ev işlerinin, tarla işlerinin ve aile sorumluluklarının içine girmiş olabilir. Okuma yazma bilgisi zamanla daha az kullanılmaya başlamış olabilir. Fakat üç yıl boyunca edindiği bazı alışkanlıklar muhtemelen onun içinde yaşamaya devam etti. Çünkü insan çocuklukta gördüğü bazı şeyleri kolay kolay unutmaz. Zülfü belki hayatının ilerleyen yıllarında köyde yaşayan sıradan bir Anadolu kadını oldu. Belki evlendi, çocukları oldu, ailesinin geçimine yardımcı oldu. Belki tarla ve ev işleri arasında bir ömür geçirdi. Fakat onun hayatında 1961–1963 arasındaki üç yılın ayrı bir yeri olduğunu düşünmek mümkündür. Çünkü o üç yıl ona başka bir dünyanın mümkün olduğunu göstermişti. Köyüne döndüğünde belki bunu kimseyle konuşmadı. Belki zaman içinde o günlerin ayrıntılarını bile unuttu. Fakat okuma yazma öğrendiği, şehirde konuşmayı ve yaşamayı öğrendiği o yıllar onun kişiliğinin bir parçası olarak kaldı. Belki yıllar sonra kendi çocuklarına veya torunlarına şehirden söz etti. Belki onlara, küçük bir kız çocuğuyken üç yıl şehirde yaşadığını anlattı. Belki de hiç anlatmadı. Biz bugün Zülfü’nün 1963’ten sonraki hayatını tam olarak bilmiyoruz. Onun evlenip evlenmediğini, çocuklarının olup olmadığını, nerede yaşadığını ve hayatının nasıl devam ettiğini bilmiyoruz. Ama bildiğimiz bir şey var: Zülfü 1953 doğumlu bir köy çocuğuydu. 1961 yılında yaklaşık sekiz yaşında bizim yanımıza geldi. Üç yıl bizimle yaşadı. 1963 yılında köyüne ve biyolojik babasının yanına döndü. Fakat köye dönen çocuk, köyden ayrılan çocukla aynı çocuk değildi. Yanında okuma yazmayı, basit hesabı, şehirli konuşmayı ve şehir hayatından kalan hatıraları götürmüştü. Belki hayatı yine köyde geçti. Belki evlendi, çocuk büyüttü, tarlada çalıştı. Ama çocukluğunun o üç yılında gördüğü dünya, hayatının bir köşesinde hep kaldı. Zülfü’nün hikâyesi aslında yalnızca bir köy kızının hikâyesi değildir. 1950’lerin sonunda ve 1960’ların başında Türkiye’de köy ile şehir arasındaki büyük farkın, eğitim imkânlarının ve bir çocuğun hayatını değiştirebilecek küçük bir fırsatın hikâyesidir. Üç yıl bazen bir insanın bütün hayatını değiştirmeye yetmez. Ama bazen insanın hayatına, başka bir hayatın mümkün olduğunu gösterecek kadar derin bir iz bırakmaya yeter.