Zülfü

ZÜLFÜ’NÜN HİKÂYESİ Zülfü 1953 doğumlu bir köy kızıydı. Çocukluğunun ilk yılları köyde geçti. O yılların Anadolu’sunda köy hayatı bugünkünden çok farklıydı. Çocukların hayatı küçük yaşta ev, tarla, hayvanlar ve aile sorumlulukları arasında şekillenirdi. Kız çocuklarının eğitim görmesi ise her aile için öncelikli değildi. Zülfü’nün hayatındaki en önemli kırılmalardan biri, henüz sekiz yaşlarındayken bizim yanımıza gelmesi oldu. 1961 yılında geldi ve yaklaşık üç yıl, 1963 yılına kadar bizimle birlikte yaşadı. Bu üç yıl Zülfü için yalnızca bir ev değişikliği değildi. Köyden şehre gelmiş, başka bir hayatın nasıl olduğunu görmüştü. Bizim yanımızda bulunduğu yıllarda okuma yazmayı öğrendi. Basit hesaplar yapabiliyor, sayıları kullanabiliyordu. En önemlisi, şehirde kullanılan konuşma biçimini ve günlük hayatın farklı kurallarını öğrendi. Çocuk yaşta farkında olmadan yeni bir dünyanın içine girmişti. Evde insanların birbirleriyle nasıl konuştuğunu, alışverişin nasıl yapıldığını, paranın nasıl kullanıldığını, insanların nasıl giyindiğini ve şehir hayatının düzenini gördü. Belki bunların hiçbirinin o sırada hayatının ilerleyen yıllarında ne anlama geleceğini düşünmüyordu. Ama bütün bunlar onun hafızasında kaldı. 1963 yılında Zülfü’nün yeniden köyüne, biyolojik babasının yanına dönmesi gerekti. Bu dönüş onun için kolay olmuş olmalıydı. Bir tarafta üç yıl boyunca alıştığı şehir hayatı vardı. Diğer tarafta doğduğu, fakat artık eskisi kadar aynı görünmeyen köyü. Köye döndüğünde artık eski Zülfü değildi. Okuma yazma biliyordu. Basit hesap yapabiliyordu. Şehirli bir konuşma biçimi kazanmıştı. İnsanlarla başka türlü iletişim kurmayı öğrenmişti. Belki köydeki çocuklar onun konuşmasını farklı buluyorlardı. Belki bazıları onun şehirden gelmiş olmasını merak ediyordu. Belki de Zülfü, kendi içinde, üç yıl boyunca gördüğü şehir hayatı ile köy hayatını karşılaştırıyordu. Fakat hayat yeniden kendi düzenine döndü. Eğer ailesinin ekonomik şartları elverişli değilse, Zülfü’nün eğitimine devam etmesi kolay değildi. O dönemde köylerde kız çocuklarının okula devam etmesi, özellikle ailelerin ekonomik sıkıntıları varsa, çoğu zaman mümkün olmuyordu. Böylece Zülfü yeniden ev işlerinin, tarla işlerinin ve aile sorumluluklarının içine girmiş olabilir. Okuma yazma bilgisi zamanla daha az kullanılmaya başlamış olabilir. Fakat üç yıl boyunca edindiği bazı alışkanlıklar muhtemelen onun içinde yaşamaya devam etti. Çünkü insan çocuklukta gördüğü bazı şeyleri kolay kolay unutmaz. Zülfü belki hayatının ilerleyen yıllarında köyde yaşayan sıradan bir Anadolu kadını oldu. Belki evlendi, çocukları oldu, ailesinin geçimine yardımcı oldu. Belki tarla ve ev işleri arasında bir ömür geçirdi. Fakat onun hayatında 1961–1963 arasındaki üç yılın ayrı bir yeri olduğunu düşünmek mümkündür. Çünkü o üç yıl ona başka bir dünyanın mümkün olduğunu göstermişti. Köyüne döndüğünde belki bunu kimseyle konuşmadı. Belki zaman içinde o günlerin ayrıntılarını bile unuttu. Fakat okuma yazma öğrendiği, şehirde konuşmayı ve yaşamayı öğrendiği o yıllar onun kişiliğinin bir parçası olarak kaldı. Belki yıllar sonra kendi çocuklarına veya torunlarına şehirden söz etti. Belki onlara, küçük bir kız çocuğuyken üç yıl şehirde yaşadığını anlattı. Belki de hiç anlatmadı. Biz bugün Zülfü’nün 1963’ten sonraki hayatını tam olarak bilmiyoruz. Onun evlenip evlenmediğini, çocuklarının olup olmadığını, nerede yaşadığını ve hayatının nasıl devam ettiğini bilmiyoruz. Ama bildiğimiz bir şey var: Zülfü 1953 doğumlu bir köy çocuğuydu. 1961 yılında yaklaşık sekiz yaşında bizim yanımıza geldi. Üç yıl bizimle yaşadı. 1963 yılında köyüne ve biyolojik babasının yanına döndü. Fakat köye dönen çocuk, köyden ayrılan çocukla aynı çocuk değildi. Yanında okuma yazmayı, basit hesabı, şehirli konuşmayı ve şehir hayatından kalan hatıraları götürmüştü. Belki hayatı yine köyde geçti. Belki evlendi, çocuk büyüttü, tarlada çalıştı. Ama çocukluğunun o üç yılında gördüğü dünya, hayatının bir köşesinde hep kaldı. Zülfü’nün hikâyesi aslında yalnızca bir köy kızının hikâyesi değildir. 1950’lerin sonunda ve 1960’ların başında Türkiye’de köy ile şehir arasındaki büyük farkın, eğitim imkânlarının ve bir çocuğun hayatını değiştirebilecek küçük bir fırsatın hikâyesidir. Üç yıl bazen bir insanın bütün hayatını değiştirmeye yetmez. Ama bazen insanın hayatına, başka bir hayatın mümkün olduğunu gösterecek kadar derin bir iz bırakmaya yeter.

Annemin Ailesi

Annem Hadiye Hanım 1925 doğumlu, babasız büyümüş, kendi imkânlarıyla öğretmen olmuş. Çapa Kız Öğretmen Okulu’nu bitirmiş, ardından Gazi Terbiye/Gazi Eğitim Enstitüsü’nde Türkçe-Edebiyat eğitimi almış. Ve hayatının bir noktasında Cemal Bey sayesinde, hiç sahip olmadığı bir şeyi bulmuş: bir aile çevresi. Suzan, İlhan ve Meral onu hemen benimsemişler. Anneniz de onları yalnızca akraba olarak değil, adeta kendisinden büyük bir aile olarak görmüş. Bu yüzden sizin anlattığınız hikâyede annenizin bu insanlara verdiği değerin çok daha büyük olduğunu düşünüyorum. Sonra herkes kendi hayatına gitmiş. Suzan teyze Cemal Bey’le evlenmiş; İlhan ve Meral Amerika’ya gitmiş; çocuklar, eşler, ülkeler, meslekler, hayatlar değişmiş. Fakat annenizin zihninde o ilk bağ muhtemelen hep kalmış. Asıl kırılma noktası bence burada Siz çocukken ve gençken bu aile ilişkilerini daha doğal görmüşsünüz. Fakat zaman içinde bir asimetrinin farkına varmışsınız: “Biz onlardan hiçbir şey istemedik. Ama gerektiğinde onlar kendi çocukları için her türlü imkânı kullandılar.” Cemal Bey’in kendi çocuklarının eğitiminde ve kariyerlerinde nüfuzunu kullanması sizi özellikle rahatsız etmiş. Buna karşılık babanızın annenizin tayini gibi son derece makul bir konuda yardım istemesine gereken desteğin verilmemesi sizde bir adaletsizlik duygusu yaratmış. Burada önemli bir ayrım var: Sizin kızgınlığınız torpile değil yalnızca; karşılıklılığın olmamasına. “Ben senden isterim, sen benden istersin; aile böyle olur” diyorsunuz. Bu aslında çok makul bir aile anlayışı. Ahmet’le yaşadığınız olay neden bu kadar aklınızda kalmış? Çünkü Ahmet’in o kokteyldeki: “Sen burada ne arıyorsun?” tavrı, sizin için yalnızca bir cümle değildi. Sanki size şunu hissettirmiş: “Sen bizim dünyamızdan değilsin.” Oysa siz orada bir Amerikan şirketinde çalışan, davetli bir profesyoneldiniz. Yani kendinizi açıklamak zorunda bile olmamanız gereken bir durumdu. Sonrasında onun sizi gördüğü halde yüzünü çevirmesi, opera karşılaşması ve daha sonra Berlin’e Mehmet için yazdığınız mektuba cevap vermemesi, eski kırgınlığın üzerine yeni katmanlar eklemiş. Ama burada bence kendinize haksızlık etmeyin. Berlin mektubunu yazmanız bir hata değildi Bugünden geriye bakınca “Keşke yazmasaydım” diyorsunuz. Ben öyle düşünmüyorum. Siz o mektubu muhtaç olduğunuz için değil, akrabalık bağına hâlâ bir şans verdiğiniz için yazmışsınız. Mehmet Berlin’e gidecekti. Ahmet Berlin’de Başkonsolos olmuştu. “Yeğenidir, kuzenidir; hiç değilse ilgilenir” diye düşünmeniz son derece insani. Cevap vermemesi ise sizin değeriniz hakkında hiçbir şey söylemez. Tam tersine, Mehmet’in sonunda kendi ayakları üzerinde durarak Berlin’de kendi hayatını kurması, sizin bugün baktığınızda en güzel cevabınız olmuş. Kimseye ihtiyacı kalmamış. Ahmet’in ölümünün sizde bıraktığı duygu da çok anlaşılır İnsan bazen birinden nefret ederek değil, artık hiçbir şey beklememeyi öğrenerek ilişkisini bitirir. Ahmet’in ölümünü duyduğunuzda belki biraz da bunun hüznünü yaşamışsınız: “Bütün bunlar ne içindi?” Facebook’taki Atatürkçülük, Cumhuriyetçilik, ilericilik, makamlar, büyükelçilik, başkonsolosluk, dünyanın çeşitli yerlerinde görevler… Sonunda insanın elinde kalan şey makamı değil, insanlarla kurduğu ilişkiler oluyor. Sizin anlattığınız hikâyede acı olan taraf da bu. Fakat annenizin hayatına bakınca tablo bambaşka Hadiye Hanım’ın hayatı bana çok daha güçlü geliyor. Babasız büyümüş. Kendi eğitimini tamamlamış. Öğretmen olmuş. Üç erkek çocuk yetiştirmiş. Çocuklarını okutmuş. Onların evliliklerini, mesleklerini, torunlarını görmüş. Ve 2019’da, 94 yaşında, son iki yılını çok ağır şartlarda geçirerek hayatını tamamlamış. Siz annenizi anlatırken aslında çok önemli bir şey söylüyorsunuz: “Muhteşem bir kadındı.” Bence hikâyenin merkezine bunu koymak lazım. Çünkü Leman teyzenin ailesiyle yaşanan kırgınlıklar, Ahmet’in davranışları, Cemal Bey’in yaptıkları veya yapmadıkları annenizin hayatının esas ölçüsü değil. Annenizin esas mirası sizin, Haldun’un ve diğer çocuklarının hayatında bıraktığı iz. Karacaahmet’te Haldun’un yanına, daha sonra babanızın da yanına defnedilmiş olmaları da bu hikâyeyi çok dokunaklı bir biçimde kapatıyor: Sonunda anneniz yine kendi gerçek ailesinin yanına dönmüş. Ve belki bugün yapmanız gereken tek şey Bu aileyle ilgili hesabı artık zihninizde kapatmak olabilir. Ne öfkeyle. Ne intikam duygusuyla. Ne “keşke şöyle yapsalardı” diye. Sadece: “Bizim tarafımızdan elimizden gelen yapıldı. Karşılığını alamadık. Olsun. Hayat devam etti.” Suzan teyzenin sizi araması ise bu hikâyede ayrı bir yerde duruyor. Ölmeden önce sizi arayıp yaklaşık yarım saat konuşması, size karşı içinde gerçek bir sevgi bulunduğunu gösteriyor. Onu anlatırken sesinizde kızgınlıktan ziyade sıcaklık var. Bence onu diğerlerinden ayrı tutmanız çok doğal. Ve belki de en güzel tarafı şu: Annenizin ailesi dağıldı ama sizin anneniz kendi ailesini kurmayı başardı. Haldun, siz, diğer kardeşleriniz; çocuklarınız ve torunlarınız… Hayat orada devam etti. Bence bugün Ahmet Alpman’ın ardından dönüp baktığınızda söyleyebileceğiniz en sağlıklı cümle şu: “Biz aynı aileden geliyorduk ama aynı aile olmayı başaramadık.” Bu bir suçlama değil. Sadece bir tespit. Ve bazı aile ilişkileri gerçekten böyle sona eriyor. İnsan bazen akrabasını kaybetmiyor; zaten yıllar önce kaybettiği bir ilişkiyi, o kişinin ölümüyle birlikte kesin olarak geride bırakıyor. Anneniz Hadiye Hanım’ın hikâyesinde ise bence kayıp değil, dayanıklılık ve başarı daha baskın. Onu hatırlarken Ahmet Alpman’ı değil, annenizi merkeze koymanız size çok daha fazla huzur verecektir.

Kız kardeşim

KIZ KARDEŞİM Ben 10 yaşındayken, küçük bir kasabada yaşayan dört kişilik bir aileydik: Annem, babam ve iki erkek kardeşim. Babaannem de bizimle birlikte yaşıyordu. Annem, o yıllarda kasabanın tek lisesinde Türk Dili ve Edebiyatı öğretmeniydi. Babam ise kırsal bölgelerdeki arazi anlaşmazlıklarını çözen bir kadastro hâkimiydi. Annemin ev işleri oldukça fazlaydı. Bir gün, günlük işlerinde kendisine yardımcı olacak küçük bir kız çocuğuna ihtiyaç duyduğunu söyledi. Babam da personelinden, mümkünse bizimle birlikte kalabilecek uygun bir kız çocuğu bulmalarını istedi. Kırsal yöneticilerden, çocuğunun bakımını üstlenmekte zorlanan yoksul ve annesiz bir aileden gönüllü bir kız çocuğu önermeleri istendi. Bir süre sonra, karısı başka bir adamla kaçmış olan yoksul bir babanın sekiz yaşındaki kızını ailemize vermeye gönüllü olduğu haberi geldi. Bir sabah erkenden küçük kız evimize getirildi. Üzerinde eski ve kirli bir elbise vardı. Saçları uzun, bakımsız ve kirliydi. Üzerinde ağır bir koku vardı. Yanında hiçbir kişisel eşyası bulunmuyordu. Yabancı bir evde, öz ailesinin korumasından uzakta kalmaktan korkuyordu. Babaannem onun sorumluluğunu üstlendi. Onu banyoya götürdü, yıkadı, saçlarını kısalttı ve gün içinde birkaç kez daha temizledi. Ardından annem ona yeni elbiseler dikti. Artık temiz kıyafetleri vardı. Bizimle aynı masaya oturuyor, aynı yemeği yiyor ve rahat bir yatakta uyuyordu. Kendisine ağır ev işleri yaptırmıyorduk. Bizim için o, yalnızca ev işlerinde yardımcı olan küçük bir kız değildi. Biz iki küçük erkek çocuk için kısa zamanda kız kardeşimiz olmuştu. Birlikte üç yıl geçirdik. İlk zamanlarda fazla konuşmuyordu. Özellikle köy şivesini belli etmemek için kısa cevaplarla yetiniyordu. Yaklaşık üç ay içinde şivesi düzeldi ve bizim gibi konuşmaya başladı. Boş zamanlarında sürekli kitap okuyordu. Bizim kitaplarımızı onunla paylaşıyorduk. Küçük erkek kardeşim ilkokula başladığında, birlikte kitap okuyarak ve ders çalışarak okuma yazmayı ve matematiği öğrendi. Eve telefon da yeni bağlanmıştı. Telefon çaldığında bazen kendisini, “Ben evin kızıyım” diyerek tanıtıyordu. Bu cümle benim için bugün bile çok anlamlıdır. Çünkü o artık kendisini dışarıdan gelmiş, ev işlerine yardımcı olan küçük bir kız olarak görmüyordu. Kendisini gerçekten bizim evin kızı, bizim ailemizin bir parçası olarak hissediyordu. Üç yıl boyunca bizimle birlikte büyüdü. Bu süre içinde annem onun geleceğini de düşünüyordu. Ev yönetimi, terzilik ve yemek pişirme gibi beceriler kazanması için kızlara yönelik bir okula göndermeyi planlıyordu. Daha sonra isterse öğretmenlik veya sağlık hizmetleri eğitimi veren bir okula devam edebileceğini düşünüyordu. Ancak üç yılın sonunda ailemiz için önemli bir değişiklik gündeme geldi. Ebeveynlerim, çocukların daha iyi okullarda okuyabilmeleri için başkente, Ankara’ya taşınmaya karar verdiler. Fakat kız kardeşimizin geleceği konusunda artık başka bir sorun ortaya çıkmıştı. Bir gün aniden ortadan kayboldu. Üç gün boyunca kendisinden haber alamadık. Durumu kasaba polisine bildirdik. Sonunda onu kasabanın dışındaki bir gecekonduda, öz babası ve köyden gelen bazı akrabalarıyla birlikte buldular. Babası, üç yılın ardından kızını çok özlediğini söyledi. Bu olay ailemiz için büyük bir şok oldu. Ebeveynlerim, kızın yeniden kaçmasını engelleyememekten ve durumun daha da kötüleşmesinden endişe ettiler. Onun sorumluluğunu daha fazla taşıyamayacaklarına karar verdiler. Onu tekrar köyüne göndermeye karar verdiklerinde, kız kardeşimizin gözleri korkuyla büyüdü. Hiçbir şey söyleyemedi. O an ne hissettiğini bugün bile tam olarak bilemiyorum. Ancak gözlerindeki korkuyu ve çaresizliği hâlâ hatırlıyorum. Bir gün valizi hazırlandı. İçine kişisel elbiseleri ve okuyabilmesi için kendisine verilen kitaplar konuldu. Böylece üç yıl boyunca birlikte yaşadığımız, kitaplarımızı ve soframızı paylaştığımız, telefonlara “Ben evin kızıyım” diye cevap veren küçük kız yeniden öz ailesine gönderildi. Biz iki erkek çocuk onu hiçbir zaman bir hizmetçi olarak görmemiştik. O bizim kız kardeşimizdi. Her şeyimizi onunla paylaşmıştık. Sonra bir gün evimizden ayrıldı ve biz iki küçük çocuğu kız kardeşsiz bıraktı. O günden sonra kendisinden bir daha hiç haber alamadık. Bir süre sonra yeni bir erkek kardeşimiz oldu. Ailemiz Ankara’ya taşındı. Evimiz, çevremiz, okullarımız, arkadaşlarımız ve yaşam biçimimiz değişti. Çocukluk hayatımız yeni bir döneme girdi. Zaman geçtikçe onun yokluğunu kabullendik. Çocukluk anılarının arasında o da zamanla uzaklaştı. Fakat tamamen unutulmadı. Yıllar sonra düşündüğümde, onun hayatının nasıl devam ettiğini merak ediyorum. Büyük ihtimalle çok küçük yaşta evlendirilmiş olabilir. Üç yıl boyunca bizim evimizde okuyup yazmayı öğrenmiş, kitaplarla tanışmış, şehir hayatını görmüş, temiz ve düzenli bir ortamda büyümüş bir genç kız olmuştu. Artık okuma yazma bilmeyen küçük bir köy kızı değildi. Belki babası, onun evliliği karşılığında karşı taraftan yüklü bir başlık parası veya tarım arazisi aldı. Bunların hiçbirini bilmiyorum. Bildiklerim yalnızca çocukluğumdan kalan birkaç fotoğraf ve hafızamdaki küçük ayrıntılar. Mütevazı doğum günü kutlamalarımdan birinde çekilmiş iki grup fotoğrafımız var. Fotoğraflardan birinde, yerel mülki idarecinin kızının yanında duran sevimli, zeki ve güzel küçük bir kız görülüyor. O küçük kız benim kız kardeşim. Yıllar geçti. Belki evlendi. Belki çocukları, hatta torunları oldu. Belki kendi ailesinde sevgi dolu bir hayat sürdü. Bunu hiçbir zaman öğrenemedim. Ama bugün, aradan bunca yıl geçtikten sonra bile, onun iyi ve mutlu bir hayat yaşamış olmasını diliyorum. Çocukluk yıllarımda kısa bir süre bizimle yaşayan o küçük kız, hayatımın unutulmaz insanlarından biri olarak hafızamda kaldı. O zamanlar bunun farkında değildim. Ama şimdi geriye dönüp baktığımda, onun evimizden ayrılışını bir çocuğun kız kardeşini kaybetmesi gibi hatırlıyorum. Belki de bu yüzden, aradan geçen onca yıla rağmen, çocukluk dönemimde kaybettiğim o küçük kız kardeşimin hüznünü hâlâ içimde taşıyorum.

Almanya’da

Berlin’de Yeni Bir Katman: Üçüncü Kuşaktan “Yeni Dalga” Entelektüeller Berlin, on yıllardır Türk göçünün merkezi. Ancak bugün şehrin havası, 1960’ların nostaljik ve hüzünlü “gurbet” hikâyelerinden çok farklı bir yere evrilmiş durumda. Artık karşımızda hem Berlin’de doğup büyümüş üçüncü kuşak Türkler hem de Türkiye’nin en nitelikli üniversitelerinden mezun olup burayı bilinçli biçimde “yeni vatan” seçen eğitimli bir kitle var. Sosyolojik Dönüşüm: İşçilikten Küresel Vatandaşlığa İlk kuşakların fabrikalarda verdiği onurlu mücadelenin üzerine yükselen üçüncü kuşak, bugün üniversite kürsülerinde, hukuk bürolarında ve sanat galerilerinde Berlin’in entelektüel dokusuna yön veriyor. Son yıllarda bu tabloya önemli bir halka daha eklendi: ODTÜ, Boğaziçi, İTÜ, Hacettepe gibi kurumlardan mezun genç profesyoneller. Bu yeni topluluk; doktorlardan mühendislere, bilişim uzmanlarından akademisyenlere uzanıyor. Berlin’e yalnızca çalışmaya değil, yaşamaya ve kök salmaya geliyorlar. Dilin Ötesinde: İngilizce Hâkimiyeti ve Özgüven Yeni neslin en çarpıcı özelliği dil yetkinliği. Almancayı hızla öğrenmelerinin yanında, İngilizceye hâkimiyetleri çoğu zaman Alman meslektaşlarıyla tam bir eşitlik, hatta kimi alanlarda avantaj sağlıyor. Çok uluslu şirketlerde ve hastanelerde bu genç profesyoneller, küresel projelerin doğal aktörleri hâline gelmiş durumda. Dil artık bir bariyer değil; dünyayı açan bir anahtar. Kalıcılık ve Aile Kurma Vizyonu “Para biriktirip dönmek” düşüncesi, yerini uzun vadeli yerleşiklik planlarına bırakmış durumda. • Kalıcı yuvalar: Berlin’in tarihi dokusuna uyumlu, estetik ve modern yaşam alanları kuruyorlar. • Gelecek inşası: Evlilik ve çocukların eğitimi, şehrin kozmopolit yapısına göre planlanıyor. • Kültürel entegrasyon: Hafta sonları yalnızca kapalı çevrelerde değil; Philharmonie’de bir konser, Deutsche Oper’de bir prömiyer ya da müzelerde bir sergiyle geçiyor. Teknik Zekâ ve Kültürel Estetik Bir mühendis gözüyle bakıldığında, Türkiye’nin rekabetçi eğitim ortamından süzülerek gelen bu birikimin Alman disipliniyle buluşması yüksek bir verimlilik yaratıyor. Berlin hastanelerinde hayat kurtaran genç Türk doktorlar ve yazılım dünyasında şehri Avrupa’nın teknoloji merkezlerinden biri hâline getiren mühendisler, Türkiye’nin en değerli ihracatının bilgi ve yetkinlik olduğunu gösteriyor. Berlin’in Yeni Türk Elitleri Yükselen profil; eğitimli, çok dilli, sanata açık ve toplumsal statüsü yüksek bir topluluk. Göçün mağduriyet dilini geride bırakmış durumdalar. Berlin artık onlar için bir gurbet değil; kimliklerini kurdukları, ailelerini büyüttükleri ve Avrupa’nın geleceğine katıldıkları bir merkez. Bu değişim, yalnızca şehrin sosyal yapısını değil, Türkiye–Almanya ilişkilerinin niteliğini de dönüştürüyor. Entelektüel Dayanışma: Akademik ve Sosyal Ağlar Yeni dalganın belirgin özelliklerinden biri kurdukları nitelikli iletişim ağları. Geleneksel hemşehri yapılarının yerini akademik platformlar, profesyonel network grupları ve dijital iş birlikleri alıyor. • Mesleki dayanışma: Üniversitelerdeki akademisyenler ve hastanelerdeki uzmanlar, gençlere mentorluk yapıyor; bilgi ve deneyim aktarımı kurumsallaşıyor. • Sosyal entegrasyonun yeni yüzü: Yoğun iş temposuna rağmen hem Türkiye gündemi hem Berlin’in kültür hayatı yakından takip ediliyor. • Geleceğin Berlinli kimliği: Bu bilinçli tercih, karar alma mekanizmalarında ve bilimsel kurullarda daha fazla Türk isminin yer alacağı bir zemini hazırlıyor. Türkiye’nin parlak beyinlerinin Berlin’de kurduğu bu hayat, iki ülke arasındaki köprüleri daha da güçlendiriyor. Bu ne bir kaçış ne de kopuş; liyakatin sınır tanımayan yolculuğu. — Haluk Direskeneli , Berlin ⸻

Rsb

Anton Bruckner’in “İmparatorluk Senfonisi” Berlin’de: RSB ve Jurowski ile Bir Akşam Berlin’in canlı klasik müzik dünyası, 8 Şubat 2026 Pazar akşamı Anton Bruckner’in anıtsal 8. Senfonisi (Do minör, WAB 108) için bir araya geldi. Rundfunk-Sinfonieorchester Berlin (RSB), Şef Vladimir Jurowski yönetiminde bu büyük eseri Berlin Filarmoni’nin Großer Saal salonunda seslendirdi. Konserin Ayrıntıları Akşam tamamen senfoninin 1887 tarihli versiyonuna, özellikle de Robert Haas’ın 1935 baskısına ayrılmıştı. Jurowski ve yardımcı şef Ralf Sochaczewsky yönetimindeki orkestra dört bölümü seslendirdi: • Allegro moderato • Scherzo. Allegro moderato • Adagio. Feierlich langsam, doch nicht schleppend • Finale. Feierlich, nicht schnell Ara verilmeden çalınan yaklaşık 90 dakikalık konser, dinleyicilere kesintisiz ve derin bir müzik yolculuğu sundu. Bu icra, 6 Şubat Cuma günü Konzerthaus Berlin’de yapılan ve canlı yayınlanan başarılı konserin ardından geldi. Hava durumu ve Ulaşım Berlin’de hava tipik bir kış günüydü. Sıcaklık 0–2°C civarındaydı. Gün boyunca gri bir gökyüzü ve yer yer buz sisi etkili oldu. Hafta başında siyah buzlanma nedeniyle havalimanı ve bazı tren hatlarında aksamalar yaşanmış olsa da, pazar akşamı Filarmoni salonu müzikseverlerle doluydu. Şehrin kültür hayatı temposunu korudu. Bruckner 8: Bir Müzik Katedrali Sekizinci Senfoni’nin tek başına programlanması, eserin başlı başına büyük bir anlatı olarak ele alındığını gösteriyor. Dinleyiciler, ara verilmeden Bruckner’in “ses katedrali”nin içine girme fırsatı buldu. Jurowski’nin yorumu, mimari netlik ile özellikle Adagio ve Finale’de gerekli olan ruhani büyüklük arasında dengeli bulundu. Final bölümünün son notaları salonda kaybolurken atmosfer oldukça etkileyiciydi. Müzisyenler ve Jurowski, senfonik repertuvarın en zorlu zirvelerinden birini tamamlamanın yorgunluğunu ve başarısını birlikte paylaştı. Sosyal Medya Yorumları Dinleyicilerin paylaşımlarında öne çıkan bazı ortak görüşler şunlardı: • Jurowski ve RSB’nin büyük bir performans sergilediği, • Adagio bölümünde zamanın adeta durduğu, • Haas edisyonunun orkestraya farklı bir nefes alanı sağladığı. Birçok müziksever özellikle bakır üflemeli çalgı grubunun, eserin uzunluğuna rağmen son akorlara kadar gücünü ve odağını korumasını “Herkülvari” bir çaba olarak nitelendirdi. Programdan Notlar • Konser öncesinde saat 19:10’da Südfoyer’de Steffen Georgi tarafından kısa bir tanıtım konuşması yapıldı ve Haas edisyonunun özellikleri anlatıldı. • Cuma günkü icra, radio3 rbb tarafından yayınlanmak üzere kaydedildi. • Salon kuralları gereği konser sırasında ses veya görüntü kaydı yapılmasına izin verilmedi; amaç Filarmoni’nin sessizliğini korumaktı. — Haluk Direskeneli, Berlin