Patlamalar Türkiye'de enerji bağımlılığına dair kaygılara yol açtı

Southeast European Times için Alakbar Raufoğlu'nun haberi -- 17/08/11

Yakın tarihte Türkiye-İran doğal gaz boru hattına düzenlenen iki saldırının -11 Ağustos'ta Türkiye'nin Ağrı ilinde ve 29 Temmuz'da İran'ın Bazargan kentinde meydana gelen patlamalar- sorumluluğunu PKK üstlendi. Günde yaklaşık 30 milyon metreküp doğal gaz taşıyan boru hattı, her iki olaydan sonra da kapatılmıştı.

Ankara'daki yetkililer, doğal gaz arzının gelecek hafta tekrar başlamasını umut ediyorlar.

Parlamentonun Enerji Komitesi Başkanı Mahmut Mücahit Fındıklı SETimes' verdiği demeçte, "İran bizim çok önemli bir doğal gaz tedarikçimizdir. Daha önce de yaptığımız gibi, bu tür olayların üstesinden geleceğiz." dedi.

İran, Rusya'dan sonra Türkiye'nin ikinci büyük doğal gaz tedarikçisi konumunda bulunuyor. İran'dan Türkiye'ye yapılan gaz ihracatı, bu yılın ilk yarısında geçen yıla oranla yaklaşık %7'lik bir artış gösterdi.

Öte yandan bu son olaylar, Türkiye'nin İran'a olan enerji bağımlılığını eleştirenler arasında kaygılara da yol açtı.

Ankara merkezli enerji analisti Haluk Direskeneli SETimes'a verdiği demeçte, "İran gaz dağıtımını siyasi koz olarak kullanıyor." diyerek, İran doğal gazının "Türkiye'nin iç tüketimi açısından tamamen güvenilmez" olduğunu söyledi.

Direskeneli, "İran düşük kalitede (düşük HHV, yüksek kükürt) gaz sağlıyor. Ayrıca akışa müdahale ediyorlar, boru hattı güvenli değil, patlamalara meyilli ve yıl boyunca PKK saldırılarına hedef oluyor." dedi.

"Türkiye toplam doğal gaz tüketimini azaltmalı ve zor fakat pürüzsüz bir geçişle yerel kaynaklarına, yani yenilenebilir rüzgâr/güneş/hidro ve yerli linyit yakan temiz kömür teknolojilerine dönmeli."

CHP milletvekili ve parlamentonun Enerji Komisyonu üyesi Veli Ağbaba, PKK saldırılarının bu boru hattının emniyetli ve güvenilir olmadığını gösterdiğini söyledi.

SETimes'a konuşan Ağbaba, "Önemli olan boru hattının güvenilirliği değil, Türkiye'nin topraklarındaki terörün üstesinden nasıl gelebileceği." diyerek, Ankara'nın enerji politikasında bu tür riskleri de hesaba katması gerektiğini belirtti.

Türkiye ve Kafkaslar konusunda uzman Londra merkezli bir enerji güvenlik analisti olan Alexander Jackson, son saldırıların Türkiye'yi Azerbaycan ve Rusya'dan yapılan ithalatı artırmak zorunda bıraktığını söyledi.

SETimes'a konuşan Jackson, "Türkiye, kendisine esneklik kazandırmak üzere birden fazla tedarikçiyle enerji bağları oluşturma yönünde çabalar sarfetse de, arzda yaşanan kısa vadeli değişiklikler dengesiz seyrediyor ve sürdürülebilir nitelikte değil. Türkiye'nin bu durumdan çıkaracağı en önemli ders, PKK yenilene kadar, güneydoğudaki tüm stratejik altyapı ağının savunmasız olduğudur." dedi.

Brandeis Üniversitesi Crown Center'da Orta Doğu ekonomi analisti olarak görev yapan Nader Habibi de, Türkiye-İran boru hatlarına yönelik siyasi güdümlü saldırıların, her iki ülke de bölücü Kürt hareketlerine maruz kaldığından, büyük olasılıkla gelecekte de meydana geleceğine inanıyor.

SETimes'a konuşan Habibi, "İran önemli miktarda uluslararası baskı ve yaptırımlarla karşı karşıya kaldığı için, Türkiye ile yakın ekonomik ilişkilerini sürdürme yönünde güçlü bir teşvik altında ve iki ülke arasında şiddetli bir siyasi gerginlik yaşanmadığı sürece doğal gaz arzının tek taraflı olarak kesilme olasılığı zayıf." dedi.

Ancak Fındıklı, PKK saldırılarının "Ankara'nın İran'a yönelik enerji politikası üzerinde sıfır etki yaratacağını" söyledi.

Milletvekili, "İran'ın enerji politikamızdaki önemini reddetmeye gerek yok. Sadece Türkiye'nin değil, Avrupa'nın da enerji güvenliği için bu kapıya ihtiyacımız var." dedi.

Ancak yerel analistler, Tahran'ın Avrupa ve Türkiye'nin çeşitlendirilmiş enerji rotaları için bir kaynak olmadığını söyleyerek, "İran kapısının" faydalarını sorgulamaya devam ediyorlar.

Direskeneli, "Doğal gaz tüketiciler için bir eroindir, fakat fiyat söz konusu olduğunda, alıcıyla satıcı arasında pazarlık olmaz. Doğal gaz fiyatları sürekli zamlanıyor ve alıcının 'hayır' deme gücü neredeyse yok." dedi.

Bu içerik SETimes.com için hazırlanmıştır.