Gerze bilgi notu

Degerli Arkadaslarım

MMO Enerji Çalışma Gurubu olarak 22 Mayis 2010 Cumartesi günü Gerze ilçesine gittik. Yeni termik santral yatırımı konusunda yerinde bilgi aldik. CED basvuru raporunun bir kopyasını (fotokopi olarak) temin ettiler. Santralin inşaası düşünülen Sinop ili Gerze ilçesi YAYKIL koyune gittik. Araziyi gördük.

200 metre kadar dar bir kıyı şeridinden sonra arkaya doğru uzayan yaklaşık 400 dönüm tarım arazisi bu yatırım için düşünülmüş. Arazinin kenarlarında/ kıyılarından 108 dönüm Orman arazisini de içine alıyor. Arkadan eski Samsun- Sinop karayolu ve 154 kV elektrik iletim hattı geçiyor. Hemen Kuzeyde denize ulaşan nehir var.

Samsun Gerze duble yol yapılıyor. Şu anda yol çok bozuk. Yer yer köprü ve satıh kaplama çalışmaları var. Yaklaşık 100 km yi 2 saatte geçtik.

Sinop ta havaalanı var. Hergün karşılıklı THY Istanbul seferi yapılıyor.

Yeni Gerze ithal kömür yakacak termik santral hakkında benim gözlemlerim ve yorumlarım şöyle;

1. "Arazi satmadık" diyerek yerli halk kendini güvende sanıyor. Eger CED onayı alınırsa, arkasından nerdeyse otomatik verilecek EPDK lisansı sonrası, kamu kurumları (EPDK) yatırımcı adına talep halinde bu bölgeyi istimlak edebilir. Bu konuda son Nükleer santral kanununda kömür santralleri inşaasi için kullanılabilecek geçici maddeler var. Hukukcuların uzman görüş bildirmesi iyi olur.

2. Yatırımcının ÇED başvuru raporunu çok ciddi 3 kere okudum. Kuşlar böcekler çiçekler kısmını geçecek olursak, ortada teknik detay yok, teknik acıklamalar çok zayıf, belirsiz, sanki "Bu işi biz biliriz, siz bilmezsiniz, devlet bize burayı nasıl olsa verecek, biz de nasıl olsa yapacağız" rahatlığı ve vurdumduymazlığı var.

3. Cok dar kıyı şeridinden sonra arkaya dogru S- şeklinde uzanan tarım arazisini yeni termik santral yeri diye seçmisler. Bu 400 dönüm arazi uzun vadede santral için yetmez. Komur stok sahası projede bu kapasitede bir termik santral için küçük, arkadaki kül stok sahası küçük, eğer buraya termik santrali günün birinde yaparlarsa, değil 400 dönüm belki 1000 (İsken Sugözü) hatta 2000 dönüm araziye ihtiyaçları var. Bu durum ister istemez yandaki orman arazisinin istimlakini gerektirecek.

4. Ithal kömür yakan bir termik santralin, tarım ve orman arazisinde kurulması doğru degildir. Bu konuda MMO olarak net tavir ve gorus bildirmemiz gerekir. Komur alma, komur stoklama, kul stoklama, baca gazi emisyonlari, derin deniz desarji ister istemez cevreyi etkileyecektir. Çevre etkilendiği zaman kesilecek cezalar caydırıcı değildir. Bu büyük işletmenin gelirine kıyasla ufak bir ceza sonrası santral çalışmaya devam edecektir. Engelleme imkanı yoktur.

5. Öte yandan yerel insanın istemediği bir yatırımı, onlarin itirazina rağmen zorla inadına onların arazisine yapmak doğru değildir. ilerde tatsız gelişmeler olabilir. Termik santral çevresindeki tarım arazilerinde ilerde olası değer kaybı çok bilinen bir gerçektir.

6. Yatırımcının danışmanlarının yüksekten "biz biliriz" tavırları doğru değildir. Bu santral pulverize kömür yakacak bir termik santral, ve danışmanların çoğunun bu konuda bilgisi ve tecrübesi yok.

7. Yatırımcının halkla ilişkiler çalışması gördüğümüz kadarı ile zayıf durumdadır. Sadece internet sayfası ile halkla iliskiler yapılmaz. Orda ÇED (pdf) raporu bile yok. Dar kapsamda Hotel Geruze'de akşam sınırlı sayıda kişiye yemek masasında tanıtım yapılmaz. Yatırıma itiraz eden Gerze sakinleri belki mühendis olmayabilirler ama çoğu yüksek öğrenim görmüş eğitimli insanlardır.

8. Geçtiğimiz 3 Mayıs günü 6800 kisinin yaşadığı bir küçük tatil/ tarım yerleşim yerinde termik santrale karşı 10,000 kişi toplanıp itiraz ediyorsa bu ciddi bir durumdur. Insanların itirazina karşı zorla yatırım yapılamaz, yapılırsa bu her iki taraf için de cok yıpratıcı olur. Kazanan taraf olmaz.

9. Samsun bölgesinde MaviAkım dogalgaz girişi nedeniyle yerli muhendislik, yerli istihdamı öne çıkaracak kombine cevrim santrallerinin yapımı, Terme Kozluk köyünde yaşayan yerel insan ve Ziraat, Çevre ve diger TMMOB odaları olumlu görüşü olduğu sürece bizce de olumludur. Ancak şu anda yabancı (METKA, Yunanistan) bir müteahhitlik şirketi inşaat işini almıştır. Yerel istihdam hakkımızı savunmak şarttır.

10. Böyle bir yatırım bugünkü minimum satınalma garantisi ile 5.5 yılda, piyasa fiyatlarına gore 2 yıl içinde kendini geri öder, 2 yıl sonra yatırımcı kapasite artırımına gidecek ve ek 1200 MWe termik santral daha yapmak isteyecektir. Sugözü termik santrali yatırımcısı yeni ek santralin siparişini verdi.

11. Planda gösterilen 200 metrelik sahil şeridi ve 2km rıhtım kömür gemilerinin yaklaşması ve kömür boşaltması için yeterli değildir. En az 1 km sahil şeridi ve Karadeniz'in şiddetli kış fırtınalarına dayanıklı kapalı liman inşaatı gerekir. Bu da daha fazla arazi ihtiyacı, demektir. Çevre balıkçılığına da önemli olumsuz etkisi olur.

12. Yerel insanın itiraz ettiği, çevreyi kirletme riski yüksek nereden alınacağı belirsiz bir ithal kömür termik santral yatırımın yapılması zordur. Akdeniz kıyısında, iskenderun körfezinde olası başka alternatifler tekrar gözden geçirilmelidir. Rusya'dan getirilmesi düşünülen kömür piyasa fiyatlarına göre ucuz değildir.

TMMOB, MMO ve diğer meslek odalarının bu konuda net tavır koyması gerektiğini düşünüyorum. Bilgilerinize arz ederim

--
Haluk Direskeneli